İş Hukuku
Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır? Adım Adım Rehber
Kıdem tazminatına kimler hak kazanır, giydirilmiş ücret nedir, tavan nasıl uygulanır ve hangi kesintiler yapılır? Örnek hesaplamayla anlattık.
Kıdem tazminatı, işçinin çalıştığı her tam yıl için işveren tarafından ödenmesi gereken bir yıpranma karşılığıdır. Ancak uygulamada en çok hata yapılan konulardan biridir. Bu yazıda kıdem tazminatının kimlere, nasıl ve ne kadar ödeneceğini adım adım açıklıyoruz.
Kimler kıdem tazminatına hak kazanır?
Kıdem tazminatına hak kazanmanın ilk şartı, aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışmış olmaktır. İkinci şart ise iş sözleşmesinin kanunda sayılan sebeplerden biriyle sona ermiş olmasıdır:
- İşveren tarafından haklı neden olmaksızın yapılan fesih
- İşçi tarafından İş Kanunu m. 24 uyarınca haklı nedenle yapılan fesih
- Askerlik görevi nedeniyle fesih
- Emeklilik veya yaşlılık aylığına hak kazanma
- Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde fesih
- İşçinin ölümü
Giydirilmiş brüt ücret nedir?
Kıdem tazminatı, çıplak brüt ücret üzerinden değil giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır. Giydirilmiş ücrete dahil edilen başlıca kalemler şunlardır:
- Yol ve yemek yardımı
- Düzenli ödenen ikramiye ve primler
- Yakacak, giyim ve eğitim yardımları
- Konut ve araç tahsisi (parasal karşılığı)
Fazla mesai ücreti ve arızi ödemeler giydirilmiş ücrete dahil edilmez.
Kıdem tavanı nedir?
Kıdem tazminatı hesabında dikkate alınacak günlük ücret, en yüksek devlet memuruna ödenen bir yıllık emeklilik ikramiyesi tutarını aşamaz. Bu üst sınıra kıdem tavanı denir ve her yıl Ocak ve Temmuz aylarında güncellenir. Giydirilmiş ücretiniz tavanın üzerindeyse, hesaplama tavan üzerinden yapılır.
Hangi kesintiler yapılır?
Kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi (binde 7,59) kesilir. Gelir vergisi ve SGK primi kesilmez. İhbar tazminatında ise hem gelir vergisi hem damga vergisi kesintisi yapılır.
Kıdem tazminatı alacağınızda zamanaşımı süresi 5 yıldır. Bu süre, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
Örnek hesaplama
7 yıl 4 ay çalışmış, giydirilmiş brüt ücreti 45.000 TL olan bir işçi için:
- Kıdem süresi: 7 yıl 4 ay = 2.678 gün
- Brüt kıdem tazminatı: 45.000 × (2.678 / 365) = 330.164 TL
- Damga vergisi: 330.164 × 0,00759 = 2.506 TL
- Net kıdem tazminatı: 327.658 TL
Yukarıdaki yöntemin kendi verilerinizle nasıl işlediğini görmek için kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Sonuç yaklaşık bir değerdir ve bağlayıcı değildir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır
Yazıdaki değerlendirmeler somut olayınıza doğrudan uygulanamaz. Kendi dosyanız için görüşme talebi oluşturabilirsiniz.
Randevu Al